Arpa Çeşitlerinin Türkiye de Dağılışı

Arpa Çeşitlerinin Türkiye de Dağılışı

1992 yılında üretim programında yer alan arpa sayısı 9 iken 1999 yılında 39 olmuştur. Hem yemlik hem de maltlık özelliklerde olan bu çeşitlerin biran önce çiftçilerin kullanımına sunulmasını sağlayacak önlemler alınmalıdır.

Türkiye de tescilli ya da üretim izinli arpa çeşitleri sayısı (çizelge 7) de verilmiştir. (3)

İki sıralı ekolojik bölgelerimiz dikkate alınarak arpa çeşitlerinin, bölgelere dağılışı aşağıdaki gibi olmalıdır.

1-İki sıralı beyaz taneli düz kılçıklı kışa dayanıklı yatmayan arpaların ekileceği bölgeler: Orta Anadolu ve geçit bölgeleri, Doğu Anadolu bölgeleri. Orta Anadolu ve geçit bölgelerinde iki sıralı beyaz arpaların yayılması Tokak arpa çeşidi ile olmuştur.

2-Altı sıralı beyaz taneli arpaların ekileceği en uygun bölgeler: Trakya, Marmara, Ege ve Akdeniz kıyı bölgeleri

3-Altı sıralı beyaz taneli sık başaklı arpalar ise Karadeniz kıyı bölgelerine daha uygundur. (6)

Yurdumuzda yetiştiriciliği yapılan bazı arpa çeşitleri ve özellikleri şöyle sıralana bilir.

1-İki Sıralı Arpa Çeşitleri:

a-Tokak 157/37: 1937 yılında Ankara Zirai Araştırma Enstitüsünde seleksiyon metodu ile ıslah edilmiştir.

b-Yerçil 147: 1956 yılında Eskişehir Zirai Araştırma Enstitüsünde introdiksiyon metodu ile geliştirilmiş bir arpa çeşididir.

c-Cumhuriyet 50: 1957 yılında Eskişehir Zirai Araştırma Enstitüsünde melezleme ile elde edilmiş bir arpa çeşididir.

d-Kaya 7794: 1971 yılında Ege Bölge Zirai Araştırma Enstitüsünde seleksiyonla ıslah edilmiş bir arpa çeşididir.

e-Amidiye-85: 1972 yılında Eskişehir Batı Geçit Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından ıslah edilmiştir.

f-Bülbül 89: 1985 yılında Ankara Merkez Araştırma Enstitüsü tarafından ıslah edilmiştir.

2-Altı Sıralı Arpa Çeşitleri:

a-Zafer 160: 1932 yılında Yeşilköy Zirai Araştırma Enstitüsünde seleksiyon metodu ile ıslah edilmiştir.

b-Yeşilköy 387: 1962 yılında Yeşilköy Zirai Araştırma Enstitüsünde melezleme ile ıslah edilmiş bir çeşittir.

c-Gem 8839: Ege Bölge Zirai Araştırma Enstitüsünde 1970 yılında introdiksiyon yöntemi ile geliştirilmiş bir çeşittir.

d-Yıldırım: 1982 yılında Edirne Zirai Araştırma Enstitüsü tarafından ıslah edilmiştir.

e-Erginel 90: 1986 yılında Batı Geçit Tarımsal Araştırma Enstitüsü (Eskişehir) tarafından ıslah edilmiştir. (2)

4

Isparta da İçin Önerilen Arpa Çeşitleri

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğünün nisan 2002 tarihinde yayınladığı arpa tohumluğu dağıtım sisteminde Isparta için önerilen çeşitler aşağıda çıkarılmıştır.

1-Yarı taban ve kıraç alanlarda kışlık ekimlerde

Tokak 157/37, Tarm-92,

2-Yağışı yüksek veya sulu yerlere

Erginel 90

3-Taban, yarı taban, sulu

Bülbül-89, Cumhuriyet-50

4-Yarı taban ve kıraç alanlarda kışlık ekimlerde

Orza-96

5-Sulanmayan alanlara

Efes-3, Efes-98, Şerifehanım-98, Karatay-94

6-Yağışı yüksek ve sulu yerlere

Kaya, Akhisar-98, Kral-97

7-Taban yarı taban alanlarda kışlık ekimlerde

Kalaycı-97, Yesevi-93

8-Taban ve yarı taban alanlarda

Çetin-2000, Anadolu-98

Tags: Ankara, Arpa, Cumhuriyet, Kaya, Marmara, Merkez, Ya