Tasıyıcı Sistem Seçimi
İnsaat Mühendisinin görevi, kendisine verilen mimari projeye göre tasıyıcı sistemi olusturmaktır. Bu nedenle, iyi bir tasıyıcı sistemin ilk sartı iyi bir mimaridir. Kötü mimarisi olan bir yapıyı Mühendisin “ince hesaplarla” ayakta tutması mümkün değildir.
Mimar ve Mühendis, mimari projenin hazırlama asamasından baslayarak, tasıyıcı sistem kararlastırılıncaya kadar beraber çalısmalıdır. Ülkemizde bunun yapıldığını söylemek mümkün değildir. Uygulamada Mimar Mühendisi, Mühendis de Mimari
hemen hiç görmez. Nadiren bir araya gelseler de birbirinin derdini pek anlamazlar. Mimar için estetik, Mühendis için güvenlik ön plandadır. Mimar “eserinden” taviz vermek istemez, Mühendis de “kutu” gibi bina ister. Tasıyıcı sistem seçimi her projenin en önemli asamasıdır ve deneyim gerektirir. Deneyim öğretilemez, görerek-yasanarak zamanla kazanılır. Taze Mühendis hemen büyük islere soyunmamalı, önce deneyim kazanmalıdır. Bir kez görmek, bin kez okumak ve
dinlemekten, belki daha öğreticidir. Mühendis, tasıyıcı sistem seçiminde kazanılmıs deneyimlerden yararlanmalı, yeterli zaman ayırmalı, meslektasları ile sistemi tartısmalı ve gerekli tüm özeni göstermelidir. Mühendis tasıyıcı sistemi tasarladıktan sonra çizim ve hesapları bilgisayarda gerçeklestirir. Klasik el hesapları, yönetmeliklerin ağır sartları nedeniyle, artık yetersiz ve gereksiz kalmaktadır. Bu nedenle, iyi bir kalıp planı (tasıyıcı sistem!); yönetmelik sartlarını
yerine getirebilen iyi bir program, iyi davranıs bilgisi ve deneyim sahibi Mühendis, iyi bir proje için ön sart olarak karsımıza çıkmaktadır.

KAT PLANI

Mühendis, mimari projedeki kat palanlarını, kesit ve görünüsleri inceleyerek mimarın tasarladığı yapıyı anlamaya çalısır, hayalinde canlandırır. Mimari projede kolonlar, kirisler, dösemeler, bunların yerleri ve boyutları yani yapının tasıyıcı sistemi) yoktur. Bazı mimari projelerde kolon yerleri gösterilmis olabilir. Mühendis mimarın önerdiği yerde ve boyutta kolon koymak zorunda değildir. Mühendis önce kat kalıp planlarını çizer. Yapı kat seviyesinin altından kesilerek yukarı bakılır, görülmesi istenen kirisler, kolonlar/perdeler ve dösemeler çizilir.
Kat kalıp planında sadece akslar, betonarme tasıyıcı elemanlar (döseme, kolon/perde, kiris), bunların adları ve boyutları gösterilir. Duvar, kapı, pencere , kaplama, v.s. gösterilmez.

Nerelere kiris konur?
•Her tam dolgu duvar (kalınlığı 200~300 mm ) altına kiris konur. Yarım duvarların (kalınlığı ~100 mm) altına zorunlu hallerde kiris konulmayabilir. Ancak bu duvar yükü döseme hareketli yükü 1.5~2.0 kN/m2 artırılarak dikkate alınır.
•Büyük açıklıklı dösemeleri küçük boyutlu dösemelere dönüstürmek için, döseme altına kiris konulabilir. Ender hallerde kiris dösemenin üstünde olabilir (Ters kiris). Ancak, düzensizlik yaratacağından, kaçınılmalıdır.
•Kirİslerin kolonlara oturmasına, kiris kolon akslarının çakıstırılmasına özen gösterilir.
•Kirisin baska bir kirise saplanması genelde istenmeyen bir durumdur. Ancak zorunlu hallerde yapılabilir.
•Saplama kirisi olan bir kirisin baska bir kirise saplanması çok kötü bir çözümdür. Bu tür tasıyıcı sistemin depremde davranısı da kötü olur.
Nerelere kolon/ perde konur?
•Genelde kirislerin kesistiği noktalara kolon/perde konur.
•Betonarme kiris açıklığının üst sınırı yaklasık 6~7 m dir. Açıklığın bu sınırı zorlaması halinde kolon veya perde konularak kiris açıklığı azaltılır.
•Kolonun/perdenin uzun kenarı binanın bir doğrultusuna paralel olacak sekilde yerlestirilir. Her iki yönden gelebilecek depreme dayanımı artırabilmek için kolon/perde sayısının yaklasık yarısının yapının bir yönünde, diğer yarısının da
diğer yönünde olmasına özen gösterilir.
•Kolon ve perdelerin yapının tahmini kütle merkezinden geçen eksenlere göre simetrik yerlestirilmesine çalısılır.
•Dikdörtgen ve dairesel kesitli(fretli) perde/kolon öncelikle tercih edilir. L, T, Z, v.b. kesitli kolondan elden geldiğince kaçınılır.
•Kolon yerine, perde daima tercih edilmelidir. 3 ve daha çok katlı yapılarda yeterli perde olmalıdır. Yapının her iki deprem yönünde de
Aperde0.0015.n .Ayapı ve Aperde/Ayapı0.008 sartları sağlanacak kadar perde bulunmalıdır. Burada Aperde bir yöndeki perdelerin toplam kesit alanı, Ayapı yapının izdüsüm alanı ve n kat sayısıdır.
•Perde mutlaka yapı yüksekliğince(temelden-çatıya), kesiti değismeden devam etmelidir. Üst katlarda veya alt katlarda devamı olmayan
kolondan siddetle kaçınılmalıdır.
•Kolon ve perdeler kapı-pencere bosluklarını kapatmamalı, mimarın öngördüğü fonksiyonlar bozulmamalıdır. Zorunlu durumlarda mimarın görüsü alınmalıdır.

Kiris ve kolon/perde boyutu nasıl seçilir?
Kiris ve kolon/perde boyutlarını belirlemek için onu zorlayan iç kuvvetlerin (moment,kesme kuvveti, normal kuvvet, …) bilinmesine, bu kuvvetlerin hesabı için de söz konusu elemanların boyutlarının bilinmesine gerek vardır. Bu nedenle, kalıp planları hazırlanırken kiris ve kolona gelen yaklasık yükler belirlenir ve basit bir ön tasarımla boyutlar seçilir. Deneyimli mühendisler genelde ön tasarım yapmadan
boyutları seçebilirler. Kesin tasarım sonucu yetersiz kaldığı anlasılan kesitler büyütülür, statik hesaplar genelde yenilenmez. Ancak, seçilen
boyutlar çoğunlukla yeterli olur.
Kiris ve kolon boyutlarının yönetmeliklerde belirtilen minimum sartları sağlaması gerekir. Ancak, mühendis bilhassa kolon ve perde boyutlarında çok daha cömert davranmalıdır. Hem kirislerin hem de kolonların minimum boyutlarını 250×500 mm olarak benimsemek uygun olur.
Kiris genisliği, dis olusmaması için, genelde duvar kalınlığında veya en küçük boyut olan 250 mm seçilir. Kiris yüksekliği net açıklık/12 iyi bir tahmindir. Normal konut yapılarında 3~5 m açıklığa kadar 250×500 maxmum, 4~7 m açıklığa kadar 250×600 veya 250×700 mmxmm boyutlu kiris çoğunlukla yeterli olur. Ağır yükleri olan veya konsolları olan kirisler doğrudan 250×700 mmxmm seçilebilir. Önemli yapılarda (yapı önem katsayısı I=1.5 olan yapılar) en küçük kiris boyutunu 300×500 mmxmm almak uygun olur. Bir aks boyunca devam eden kirislerin yüksekliklerinin ve genisliklerinin aynı olmasına özen gösterilir. Tersi durumda boyuna donatıların komsu açıklara uzatılması mümkün olmaz, bağlantı ve kenetleme sorunları çıkar.
Yapının en üst kat kolonları 250×500 mmxmm boyutunda seçilebilir. Kolon ve perdelerin yük etkileri alt katlara doğru giderek artar. Her ikiüç katta bir, kenarlardan biri veya her ikisi, örneğin 100 mm, artırılır. Kolon boyutunun değismesi detay/uygulama/donatı yığılması sorunları yaratır. Bu da kolon yerine perdenin tercih edilmesinin bir diğer nedenidir. Önemli yapılarda minimum kolon kesitini 300×500 mm almak uygun olur.
Perdeler temelden baslayarak tüm bina yüksekliğince (temelden-çatıya), kesit değistirilmeden, devam eder. TS500-2000 e göre, en küçük perde kesiti 250×1750 mmxmm dir. Önemli yapılarda minimum perde kesiti 300×2500 mm uygun olur. Ancak, bu boyutlar 3-4 katlı yapılarda yeterlidir. 5-10 katlı yapılarda çok daha büyük perde kesitlerine, örneğin, 250×3000, 250×5000, hatta 300×6000 mmxmm
gereksinim vardır.

Nerelere döseme konur?
Kirislere karar verildikten sonra nerelere döseme konulacağı genelde kendiliğinden ortaya çıkar. Kirislerle çevrilmis alanlar genellikle döseme olmak zorundadır. Ancak mimaride gösterilen aydınlık bosluğu, merdiven bosluğu ve diğer amaçlı bosluklar döseme ile kapatılmamalıdır. Bosluklar diyagonal bir çizgi üzerine adı yazılarak belirtilir. Yapı dısına çıkan balkonlar kirissiz döseme olarak yapılabilir.
Döseme kalınlığı nasıl seçilir?
Döseme kalınlığına karar vermeden önce tipini seçmek gerekir: kirisli döseme, kirissiz döseme, disli döseme ve asmolen döseme gibi. Bu ders çerçevesinde dösemelerin özellileri, davranısları ve bunlara ait minimum sartlar öğrenildikten sonra konu açıklık kazanabilecektir. Ancak simdilik, çok yaygın olarak kullanılan kirisli dösemelerde kalınlığın en az 100 mm alınmasının uygun olacağını söylemekle yetinmek zorundayız.

Eskişehir Anadolu üniversitesi hocalarında Prof Ahmet Topçu Hocamıza
Erzurum Atatürk üniversitesi inşaat mühendisliği adına teşekkürlerimi sunuyorum

Makaleye gelen aramalar:

• (20)
• perde kolon nedir (9)
• ters kiriş (8)
• binaya kolon nasıl yerleştirilir (5)
• deprem yönetmeliği minimum kolon ebadı (4)
• projede ters kirişler nerelerde kullanılır (4)
• bina kolonları (4)
• asmolen mi kirişmi (4)
• betonarme beton perde duvar hesaplamaları (3)
• nerelere kiriş konulur (3)
• inşaat ta kolon nasıl yapılır (3)
• inşaatta kolon nedir (3)
• perde boyutları (3)
• asmolenmi kirişmi (3)
• kolonlar nasıl yerleştirilir (2)
• taşıyıcı sistem tasarım (2)
• donatı nedir nerelere nasıl atılır (2)
• nasıl kolon yerleştirilir (2)
• sALONLARDAKİ KİRİŞLERİN DEKARASYONU (2)
• saplama kirişler (2)
• kolon kiriş sistemi (2)
• taŞiyici aks nerede kullanilir (2)
• binada kolon hesabı nasıl yapılır (2)
• bİna kolonu nasil yapilir (2)
• perde duvar hesabı (2)
• inşaatta perde duvar nerelerde kullanılır (2)
• basit bilgisayarda inşaat kolon hesabı (2)
• perde duvar nerelere yapılır (2)
• inşaat kolon ölçüsü (2)
• perde duvarlarda kiriş saplanır mı (2)
• kolon ebadı (2)
• kolon min boyutları (2)
• kolon ve kirişler nasıl konur (2)
• kirişler nasıl çalışır (2)
• ters kiriş nedir (2)
• kolon kiris ve perde ile ilgili bilgiler (2)
• ahmet topçu (2)
• minimum kiriş boyutu (1)
• mİn perde boyutu (1)
• perde duvar donatısı nasıl hesaplanır (1)
• perde duvar ebatları (1)
• nerelere kolon koyulur (1)
• mİn kİrİŞ genİŞlİĞİ (1)
• minimum kiriş ve kolon boyutları nedir (1)
• perde duvar boyutları (1)
• olculu mımarı proje orneklerı (1)
• örnek çatı kiriş kolon (1)
• projede ters kiriş nasıl konur (1)
• minimum perde boyutu (1)
• perde duvar aks açıklıkları (1)
• minimum kolon ve kiriş kesitleri (1)
• perde duvar bİnanin neresİnde bulunur (1)
• mİnİmum kolon ebati (1)
• minimum kolon ebadı ne olmalıdır (1)
• minimum perde boyut (1)
• mimaride taşıyıcı sisteme nasıl oluşturulur (1)
• mimaride kolonlar (1)
• kolon yerleri ve boyutları (1)
• kolon perde fotoraflari (1)
• kolon yerine perde kullanmak (1)
• kolon yerine perde duvar kullanımı (1)
• kolon ve perde aksları (1)
• kolon ve kiriş sistemi nasıl calışır (1)
• kolon ve kiriş kesitleri (1)
• kolon ve kiri (1)
• kolon Şarti (1)
• kolon nereye konur (1)
• kolon nereye atılır (1)
• kolon nedir kiriş nedir (1)
• kolon nasıl yerleştirilir (1)
• kolon nasıl koyulur (1)
• kolon-perde-kiriş (1)
• kolonlar nasil yerleştirilir (1)
• kolonlar nerde olmalı (1)
• mimari yapılar nelerdir (1)
• mimari projede duvar mı gösterilir kirişler (1)
• mimari kolon ölçüleri (1)
• mimari kalıp planı örnek (1)
• mimari boyutta çelik kapı (1)
• mimari bir plana taşıyıcı sistemlerin yerleştirilmesi (1)
• küçük kiriş çeşitler (1)
• konutta kolon ölçüsü ne olmalı (1)
• konutlarda minimum mimari boyutlar (1)
• kolonmu önemli kirişmi (1)
• kolonmu duvarmı? (1)
• kolonlardan geçen akslar (1)
• kolonlarda saplama siniri (1)
• kolonlara donatı elemanı nasıl yerleştirilir (1)
• mimaride kiriş (1)
• yüzeyselsel strüktürdeki̇ mi̇mari̇ yapilarlar (1)
• ters kiriş çatı modelleri (1)
• ters kalıp nedir (1)
• temeller kolonlar doseme statik hesaplamalari (1)
• tasıyıcı yatak çeşitleri (1)
• taşıyıcı sistemler (1)
• taşıyıcı sistem tasarımı ve depremler (1)
• taşıyıcı sistem nedir (1)
• taşıyıcı sistem nasıl oluşturulur? (1)
• taşıyıcı sistem inşaat (1)
• taşıyıcı sistem boyutları (1)

Tags: 02122432323 nereye ait, 2009 yönetmeliğe göre minimum kolon boyutları, 2010 kiriş genişliği, 4 katlı bina kiriş boyut, 4 metre altındaki duvarlara kiriş zorunlulugu, 5, 6 7 metre açıklık için kiriş ebatları, 7 M AÇIKLIK İÇİN KİRİŞ BOYUTU, ahmet topçu, Ahmet Topçu Betonarme, ahmet topçu dişli döşeme, ahmet topçu kolon hesabı, AKS TAŞIYICI NEDİR, akslar nerelere yapılır, AKSLAR NEREYE KONUR, alçıpan duvar hesaplamaları sistemi, ankara binalarda kolon boyutları, asma tavan bir taşıyıcı sistem midir, asmolen döşeme ile kirişli döşeme arasında yapısal davranış, asmolen mi kirişmi, asmolenmi kirişmi, Audi a4 Taşıyıcılar, basit bilgisayarda inşaat kolon hesabı, beton kalıp bakım program örnekleri, betonarme binalarda döşemeler taşıyıcı sistemmidir, betonarme binalarda kolon çeşitleri, betonarme binalarda perde nereye konur, betonarme de kolon ölçüleri minimum, betonarme ters kiriş örnekleri, bina kesiti nasıl çizilir, bina kiriş ölçüleri, bina kolon büyüklüğü ve sayısı, bina kolonları, bina kolonları nasıl yapılmalı, bina kolonları nerede olur, BİNA KOLONU NASIL YAPILIR, bina taşıyıcı duvarı neresidir, bina yapımında kolon ve kiriş hesabı nasıl yapılır, binada aks nerededir, binada kolon hesabı nasıl yapılır, binada kolon mu yoksa kiriş mi önemli, binada perde kolon, binada ters kiriş nedir, binalarda kiriş uygulama nasıl olmalı, binalarda kiriş ve kolonların önemi nedir, BİNALARDA KOLONLAR NERELERE KONUR, binalarda mimari akslar kirişler, BİNALARDA PERDE ŞARTI, binalarda ters kiriş hangi hallerde yapılabilir, binalardaki kirişler neden sık konur, binalardaki kolonlar, binaların kolon ölçüleri, binaya kolon nasıl yerleştirilir, boyuna kolon donatısı neden konur?, büyü nerelere konulur, büyük açıklıklı kiriş, çatılarda eğim % kaç olmalı?, celik beton nerelere, Daha, dairesel kolon ebatı, dairesel kolon neden seçilir, deprem yönetmeliği 2009 a göre minimum kolon boyutları, deprem yönetmeliği minimum kolon ebadı, depremde kolon nasıl olmalıdır, dikdörtgen kesitli kiriş nerede kullanılır, doğan şahin kolon yerleri, donatı nedir nerelere nasıl atılır, döşeme donatıları nasıl çizilir, dosemede serbest acıklık neresı, dst 12 genaral mobil nerede satilir, duvar kolon kiriş nedir, en kucuk kolon boyutu kactır, eskişehir yönetmeliklere uygun çatı modelleri, evler için kullanılan kolon boyutları, f, fayans nerelere yapılır ve nerelere döşenir, gerekli minimum perde, hazir kiris, HAZIR KİRİŞ SİSTEMLERİ, hazir kiris ve kolonlar, Ilk, ilk taşıyıcı sistemler örnekler, inşaat kolon nasıl yapılır, inşaat kolon ölçüleri, inşaat kolon ölçüsü, inşaat kolon yapımı, inşaat kolonları nasıl, inşaat ta kolon nasıl yapılır, inşaatta akslar neden konulur, inşaatta kolon nasıl yapılır, inşaatta kolon nedir, inşaatta kolon nedir nerelerde kullanılır, inşaatta perde donatısı nasıl atılır, inşaatta perde nerelerde var, Iyi, Kac cm aciklik ne kiris, kalıp planı aksları nasıl cıkarılır, kalıp planı nasıl çıkartılır, kalıp planı örneği kiriş boyutu, Kat, katlara göre kolon boyutları, kiriş açıklıkları, kiriş as min, kiriş boyut seçimi, kiriş ebadı, kiriş ebatları, kiriş genişliği ne olmalı, kiriş hesabı, kiriş kaç cm olmalı, kiriş kalınlıgı ne kadar olur, kiriş kesiti, kiriş kolon boyutlandırma, kiriş min kesit, KİRİŞ NEREDE, kiriş nerelerde kullanılır, kiriş ölçüleri, kiriş ölçüleri minimum, kiriş tipleri ve hesapları, kiriş ve kolon projede nerelere yerleştirilir, kiris ve kolonlar nasıl yapılır, kiriş yerleri, kiriş yük hesabında iç kapılar çıkar mı, kiriş-kolon hesabı, kirişlar nerelere konurr, kirişler nasıl çalışır, kirişler nasıl konur, kirişler nerelerde kullanılır, kirişlerde donatı nasıl konur, kirişleri nasıl yerleştirilir, Kolon, kolon aks nasıl yapılır, kolon aks yerleri, kolon aksi nasıl alınır, kolon akslar nasıl oluşturulur, kolon aksları nasıl yerleştirilir, kolon aksları ne demek, kolon dekorasyon örnekleri, kolon ebadı, kolon ebadı hesaplama, kolon kiriş ebat seçimi, kolon kiriş ebatları, kolon kiriş sistemi, kolon kiris ve perde ile ilgili bilgiler, kolon min boyutları, kolon nasıl koyulur, kolon nasıl yerleştirilir, kolon nedir kiriş nedir, kolon nereye atılır, kolon nereye konur, kolon perde fotoraflari, KOLON ŞARTI, kolon ve kiri, kolon ve kiriş kesitleri, kolon ve kiriş sistemi nasıl calışır, kolon ve kirişler nasıl konur, kolon ve perde aksları, kolon yerine perde duvar kullanımı, kolon yerine perde kullanmak, kolon yerleri ve boyutları, kolon-perde-kiriş, kolonlar nasıl yerleştirilir, kolonlar nerde olmalı, kolonlara donatı elemanı nasıl yerleştirilir, KOLONLARDA SAPLAMA SINIRI, kolonlardan geçen akslar, kolonmu duvarmı?, Konur, konutlarda minimum mimari boyutlar, konutta kolon ölçüsü ne olmalı, küçük kiriş çeşitler, mimari bir plana taşıyıcı sistemlerin yerleştirilmesi, mimari boyutta çelik kapı, mimari kalıp planı örnek, mimari kolon ölçüleri, mimari projede duvar mı gösterilir kirişler, mimaride kiriş, mimaride kolonlar, mimaride taşıyıcı sisteme nasıl oluşturulur, MİN KİRİŞ GENİŞLİĞİ, MİN PERDE BOYUTU, minimum kiriş boyutu, minimum kiriş ve kolon boyutları nedir, minimum kolon ebadı ne olmalıdır, MİNİMUM KOLON EBATI, minimum kolon ve kiriş kesitleri, minimum perde boyut, minimum perde boyutu, nasıl kolon yerleştirilir, nerelere kiriş konulur, nerelere kolon koyulur, örnek çatı kiriş kolon, perde boyutları, perde duvar aks açıklıkları, PERDE DUVAR BİNANIN NERESİNDE BULUNUR, perde duvar boyutları, perde duvar donatısı nasıl hesaplanır, perde duvar ebatları, perde duvar hesabı, perde duvar nedir nerelere konur, perde duvar nerelerde gereklidir, perde duvar nerelere yapılır, perde duvar üst katlara doğru devam eder mi, perde duvarlarda kiriş saplanır mı, perde izdüşüm hesabı, perde kolon kalınlıkları, perde kolon kiriş basit planlar, perde kolon kiriş basit planlar görsel, perde kolon nedir, perde kolon nerelere koyulur, perde kolon taşıyıcı mı, perde kolon yapımı, perde taşıyıcı duvarlar, perde taşıyıcı sistemleri, perde üzerinde kiriş, perdeler kolon çeşitleri, perdeli raşıyıcı sistem plan örnekleri, Plani, prefabrik inşaattaperde beton, prefabrik nerelere olmaz, prefabrik yapılarda taşıyıcı sistemler, prof ahmet topçu, projede kiriş yerleri, projede neden ters kiriş, projede ters kiriş nasıl konur, projede ters kirişler nerelerde kullanılır, salonda kolon varsa dekorasyon nasıl olur, salondaki kirişlerin dekorasyon örnekleri, saplama kiriş, saplama kirişler, saplama nerelerde kullanılır, satılık peugeut 407 erzurum yunus emre mahallesi, TAŞIYICI AKS NEREDE KULLANILIR, taşıyıcı döşeme çeşitleri, taşıyıcı eleman nerelere konulur, taşıyıcı elemanların yerleştirilmesi, taşıyıcı kolon hesaplamaları, taşıyıcı kolon ne demek, taşıyıcı kolon nedir, taşıyıcı kolon ölçüleri, taşıyıcı sistem boyutları, TAŞIYICI sistem düzensizlikleri, taşıyıcı sistem inşaat, taşıyıcı sistem nasıl oluşturulur?, taşıyıcı sistem nedir, taşıyıcı sistem tasarım, Taşıyıcı Sistem Tasarımı ve Depremler, Taşıyıcı Sistemler, tasıyıcı yatak çeşitleri, Taze, Temeller kolonlar doseme statik hesaplamalari, ters kiriş, ters kiriş çatı modelleri, ters kiriş hesabı, ters kiriş nedir, ters kiriş nedir mimari, ters kiriş nereye atılır, TERS KİRİŞ UYGULAMALARI, ters kiriş yapılması nerelerde uygundur, ters kirişler neden uygulanır, trafıkte araclar nasıl alı konurr, üç boyutlu ters kiriş örneği, uygun kiriş yerleri, yapı kolon cesıtlerı, yapı kolon ölçüleri nedir, yapılarda kolon hesabı, YATAŞ TAŞIYICI, yuksek katlı bınalarda kolon tipleri nasıl olmalı, yüksek yapılarda taşıyıcı sistemler, yüksek yapılı binaların kolonları nasıl olmalı